Câu hỏi:
Do vi phạm nội quy công ty, tôi bị sếp ra quyết định trừ 20% lương tháng để "phạt kỷ luật". Việc công ty dùng hình thức trừ lương để xử lý kỷ luật như vậy có đúng luật không? Và trong trường hợp nào thì công ty mới có quyền khấu trừ lương của tôi?
Trả lời:
Vấn đề xử lý kỷ luật bằng hình thức phạt tiền hoặc trừ lương là một trong những nhầm lẫn phổ biến nhất trong quan hệ lao động. Căn cứ theo quy định tại Điều 124 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động chỉ được phép áp dụng bốn hình thức kỷ luật cụ thể bao gồm khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng, cách chức hoặc sa thải. Như vậy, pháp luật hoàn toàn không cho phép doanh nghiệp dùng hình thức trừ lương hay phạt tiền để thay thế cho việc xử lý kỷ luật lao động đối với các hành vi vi phạm nội quy.
Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại việc người lao động bị giảm thu nhập trong một số trường hợp đặc biệt, nhưng đây được gọi là "khấu trừ tiền lương" để bồi thường thiệt hại chứ không phải "phạt kỷ luật". Theo Điều 102 và Điều 129 của Bộ luật này, việc khấu trừ lương chỉ phát sinh khi người lao động làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị hoặc có hành vi khác gây thiệt hại tài sản của công ty. Nếu thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất và giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng, mức bồi thường tối đa sẽ là 03 tháng tiền lương. Trong trường hợp làm mất tài sản hoặc tiêu hao vật tư quá định mức, người lao động phải bồi thường một phần hoặc toàn bộ theo giá thị trường hoặc nội quy của doanh nghiệp.
Để đảm bảo đời sống cho người lao động, Điều 102 cũng đặt ra những giới hạn nghiêm ngặt về việc thực hiện khấu trừ. Cụ thể, mức khấu trừ tiền lương hằng tháng không được quá 30% tiền lương thực trả sau khi đã trích nộp các khoản bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân. Đồng thời, người lao động có quyền được biết rõ lý do cụ thể của việc khấu trừ này. Như vậy, nếu bạn chỉ vi phạm các quy định về giờ giấc hay tác phong mà không gây thiệt hại vật chất cụ thể, công ty không được phép khấu trừ bất kỳ khoản lương nào của bạn dưới danh nghĩa phạt kỷ luật.
