Câu hỏi: Thưa Luật sư trong trường hợp người mất không để lại di chúc thì di sản sẽ được chia như thế nào? Việc chia thừa kế theo các hàng thừa kế được thực hiện ra sao?
Trả lời:
Trong trường hợp người chết không để lại di chúc, di sản sẽ được chia theo quy định về thừa kế theo pháp luật theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.
Cụ thể, theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, những người thừa kế theo pháp luật được xác định theo thứ tự hàng thừa kế, bao gồm:
Hàng thừa kế thứ nhất, gồm:
- vợ hoặc chồng của người chết;
- cha đẻ, mẹ đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi;
- con đẻ, con nuôi của người chết.
Hàng thừa kế thứ hai, gồm:
- ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
- anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết;
- cháu ruột của người chết (trong trường hợp người chết là ông/bà của người đó).
Hàng thừa kế thứ ba, gồm:
- cụ nội, cụ ngoại;
- bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột;
- cháu ruột của người chết (trong trường hợp người chết là bác, chú, cậu, cô, dì);
- chắt ruột của người chết.
Nguyên tắc quan trọng của thừa kế theo pháp luật là những người cùng hàng thừa kế sẽ được hưởng phần di sản bằng nhau.
Đặc biệt, chỉ khi không còn ai ở hàng thừa kế trước thì mới chuyển sang hàng thừa kế sau. Nói cách khác, hàng thừa kế thứ hai chỉ được nhận di sản nếu hàng thừa kế thứ nhất không còn ai, ví dụ do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản. Tương tự, hàng thừa kế thứ ba chỉ được xem xét khi không còn người thừa kế ở hàng thứ nhất và hàng thứ hai.
Ví dụ, nếu người mất còn vợ và các con, thì toàn bộ di sản sẽ được chia cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, và anh chị em ruột hoặc ông bà của người mất (hàng thứ hai) sẽ không được chia di sản, trừ trường hợp toàn bộ người ở hàng thứ nhất không còn quyền hưởng thừa kế hoặc không nhận di sản.
Ngoài ra, trong một số trường hợp đặc biệt, pháp luật còn ghi nhận thừa kế thế vị, theo đó nếu con của người để lại di sản chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người để lại di sản thì cháu có thể được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của mình đáng lẽ được hưởng nếu còn sống.
Lưu ý: Việc chia thừa kế trên thực tế còn phụ thuộc vào việc xác định phạm vi di sản, tài sản chung – riêng của vợ chồng, người thuộc diện thừa kế bắt buộc, nghĩa vụ tài sản của người chết để lại và các tình tiết pháp lý cụ thể khác.
Trong trường hợp Quý khách hàng cần hỗ trợ tư vấn về phân chia di sản thừa kế, xác định hàng thừa kế, lập di chúc hoặc giải quyết tranh chấp thừa kế, vui lòng liên hệ với SB Law để được đội ngũ luật sư và chuyên gia của chúng tôi hỗ trợ kịp thời và phù hợp với tình huống thực tế.
