Câu hỏi: Công ty chúng tôi là một doanh nghiệp công nghệ, hiện đang dự định tài trợ vốn và cử chuyên gia làm cố vấn (mentor) cho các dự án khởi nghiệp của sinh viên tại một số trường đại học. Chúng tôi rất quan tâm đến việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (IP) đối với các sản phẩm công nghệ được tạo ra cũng như cơ chế phân chia lợi ích thương mại sau này. Xin hỏi pháp luật hiện hành và cơ quan quản lý giáo dục có quy định hay hướng dẫn cụ thể nào về vấn đề này để doanh nghiệp yên tâm hợp tác không?
Trả lời:
Chào bạn, theo Kế hoạch triển khai Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 – 2035” của ngành Giáo dục (ban hành kèm theo Quyết định 1112/QĐ-BGDĐT), việc hợp tác giữa doanh nghiệp, nhà đầu tư và các trường đại học được nhà nước đặc biệt khuyến khích và có cơ chế bảo vệ quyền lợi rõ ràng. Cụ thể như sau:
- Cơ chế quản lý quyền Sở hữu trí tuệ (IP) và phân chia lợi ích
Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở đào tạo phải có trách nhiệm hướng dẫn thực hiện các quy định về xác lập, quản lý, chia sẻ quyền sở hữu trí tuệ và phân chia lợi ích đối với sản phẩm nghiên cứu, dự án khởi nghiệp của nhà giáo và người học. Điều này tạo hành lang pháp lý để doanh nghiệp có thể đàm phán tỷ lệ sở hữu trí tuệ và lợi nhuận tương xứng với số vốn và công sức cố vấn đã bỏ ra.
Cơ sở pháp lý: Điểm c, Khoản 1, Phần II Kế hoạch (Ban hành kèm theo Quyết định 1112/QĐ-BGDĐT).
- Khuyến khích lập doanh nghiệp trong trường (Spin-off) và cơ chế thử nghiệm (Sandbox)
Pháp luật cho phép và hướng dẫn triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với mô hình doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp khoa học công nghệ (startup, spin-off) ngay trong cơ sở đào tạo. Công ty của bạn có thể trực tiếp góp vốn thành lập các doanh nghiệp spin-off này cùng với nhà trường và sinh viên để dễ dàng thương mại hóa sản phẩm.
Cơ sở pháp lý: Điểm b, Khoản 1, Phần II Kế hoạch (Ban hành kèm theo Quyết định 1112/QĐ-BGDĐT).
=> Lời khuyên từ chúng tôi: Mặc dù đã có chủ trương, nhưng để tránh các tranh chấp về IP và vốn phát sinh về sau, trước khi rót vốn hoặc cung cấp công nghệ nền tảng cho sinh viên, công ty nên chủ động ký kết Thỏa thuận bảo mật thông tin (NDA) và Thỏa thuận hợp tác đầu tư ba bên (Doanh nghiệp – Nhà trường – Nhóm sinh viên). Trong đó, cần quy định rõ ai là chủ sở hữu sáng chế/bản quyền, tỷ lệ nắm giữ cổ phần khi lập công ty startup, và quyền khai thác thương mại đối với sản phẩm.
Nếu Quý doanh nghiệp cần hỗ trợ tư vấn về sở hữu trí tuệ và phân chia lợi ích, vui lòng liên hệ SB Law để được các chuyên gia tư vấn chi tiết.
