Câu hỏi: Tôi là đại diện một đơn vị phụ trách công tác chuẩn bị đầu tư và giải phóng mặt bằng cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Tôi được biết Chính phủ vừa ban hành nghị quyết mới về việc điều chỉnh cách thức triển khai dự án này. Xin hỏi nội dung cụ thể của quy định này là gì, mang lại tác động ra sao đến tiến độ, đơn vị tôi sẽ gặp rủi ro gì nếu tiếp tục áp dụng hồ sơ cũ và cần phải hành động như thế nào ngay lúc này?
Trả lời:
1. Nội dung chính: Nghị quyết 98/NQ-CP (có hiệu lực từ ngày 06/04/2026) quy định về việc triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, với các nội dung cốt lõi sau:
- Tách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư: Cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam thành các dự án độc lập.
- Điều chỉnh phụ lục triển khai: Điều chỉnh nội dung Phụ lục I và II của Nghị quyết 106/NQ-CP trước đây.
(Căn cứ Điều 1, Khoản 1 Điều 2 và Điều 3 Nghị quyết 98/NQ-CP)
2. Tác động lớn nhất
Quy định này giúp đẩy nhanh khâu giải phóng mặt bằng và chuẩn bị đầu tư cho dự án hạ tầng quy mô lớn.
3. Rủi ro nếu không tuân thủ
- Rủi ro khi hồ sơ chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng vẫn bám theo phụ lục cũ.
- Dẫn đến sai đầu việc triển khai, gây ách tắc và chậm tiến độ chung.
(Căn cứ Danh mục 17 dự án tại Phụ lục I Nghị quyết 98/NQ-CP)
4. Kế hoạch hành động đề xuất
- Cập nhật ngay phụ lục triển khai mới theo Nghị quyết 98/NQ-CP.
- Nhanh chóng phân tách lại các đầu việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thành các dự án độc lập để bám sát tiến độ.
(Căn cứ Điều 2, Phụ lục I và Phụ lục II Nghị quyết 98/NQ-CP)
5. Lưu ý và khuyến nghị
- Tận dụng tối đa cơ chế đặc thù để rút ngắn thủ tục: Đơn vị cần áp dụng ngay các quyền hạn được cho phép như không phải phê duyệt chủ trương đầu tư, lập và quyết định đầu tư dự án dựa trên thiết kế sơ bộ, cũng như sử dụng hình thức chỉ định thầu hoặc đấu thầu hạn chế. Việc này sẽ giúp cắt giảm triệt để các khâu hành chính, đẩy nhanh tiến độ chọn nhà thầu và chuẩn bị đầu tư.
- Chủ động tiếp nhận mốc giới và đề xuất nguồn vốn: Khuyến nghị đơn vị bám sát Chủ đầu tư để nhận bàn giao hồ sơ và mốc giới trên thực địa nhằm sớm bắt tay vào công tác giải phóng mặt bằng. Đồng thời, cần lập ngay kế hoạch xác định nhu cầu vốn để báo cáo cấp có thẩm quyền bố trí ngân sách kịp thời hàng năm, tránh tình trạng dự án bị đình trệ do gián đoạn dòng tiền bồi thường.
