Câu hỏi: Khám sức khỏe định kỳ cho người lao động có phải là nghĩa vụ bắt buộc không?
Câu trả lời:
Việc khám sức khỏe định kỳ cho người lao động là một nghĩa vụ mang tính mệnh lệnh hành chính bắt buộc đối với doanh nghiệp, tuyệt đối không phải là quyền lợi tự nguyện có thể thỏa thuận bỏ qua hoặc quy đổi thành tiền mặt. Hoạt động này không thể bị bãi bỏ hoặc trì hoãn dựa trên sự thỏa thuận giữa các bên, và việc doanh nghiệp chưa từng thực hiện cấu thành hành vi vi phạm nghĩa vụ pháp lý trực tiếp. Về cơ sở pháp lý, căn cứ vào Điều 132 và Điều 134 của Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động phải chịu trách nhiệm chính trong việc chấp hành và triển khai đầy đủ các giải pháp nhằm thực hiện toàn bộ các quy định pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc.
Cụ thể hóa trách nhiệm này, căn cứ theo khoản 1 và khoản 2 Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 quy định:
“1. Doanh nghiệp phải tổ chức khám cho người lao động ở vị trí thông thường ít nhất 01 lần/năm. Đối với người làm nghề độc hại, nặng nhọc hoặc người yếu thế, doanh nghiệp phải tổ chức khám ít nhất 06 tháng/lần.
- Khi khám sức khỏe theo quy định tại khoản 1 Điều này, lao động nữ phải được khám chuyên khoa phụ sản, người làm việc trong môi trường lao động tiếp xúc với các yếu tố có nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp phải được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp.
- Người sử dụng lao động tổ chức khám sức khỏe cho người lao động trước khi bố trí làm việc và trước khi chuyển sang làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hơn hoặc sau khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đã phục hồi sức khỏe, tiếp tục trở lại làm việc, trừ trường hợp đã được Hội đồng y khoa khám giám định mức suy giảm khả năng lao động.
- Người sử dụng lao động tổ chức khám sức khỏe cho người lao động, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo đảm yêu cầu, điều kiện chuyên môn kỹ thuật.”
Để tuân thủ pháp luật và tránh các vi phạm pháp lý trực tiếp, doanh nghiệp phải nghiêm túc thực hiện tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp theo đúng tần suất và đối tượng được quy định cụ thể tại Bộ luật Lao động 2019 và Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015.
