Câu hỏi: Doanh nghiệp tôi đang hoạt động trong lĩnh vực bán hàng đa cấp và có kế hoạch mở rộng thị trường tại Việt Nam. Tôi được biết có quy định mới kiểm soát chặt chẽ hơn về điều kiện đăng ký và hoạt động. Xin hỏi, doanh nghiệp cần đáp ứng những yêu cầu gì và có rủi ro nào nếu không tuân thủ quy định mới?
Trả lời:
1. Nội dung chính
Nghị định 137/2026/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 đã quy định khung pháp lý chặt chẽ và toàn diện hơn về điều kiện đăng ký và vận hành hoạt động bán hàng đa cấp tại Việt Nam, cụ thể bao gồm các nội dung cốt lõi sau:
- Điều kiện đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp: Doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về tài chính và hệ thống vận hành, bao gồm:
+ Thực hiện ký quỹ với mức tối thiểu bằng 5% vốn điều lệ, tuy nhiên không được thấp hơn 20 tỷ đồng. Điều kiện này được đặt ra nhằm đảm bảo năng lực tài chính và trách nhiệm của doanh nghiệp đối với người tham gia mạng lưới kinh doanh đa cấp.
(CSPL: điểm c Khoản 1 Điều 8 và Khoản 2 Điều 50 Nghị định 137/2026/NĐ-CP).
+ Xây dựng đầy đủ hệ thống tài liệu pháp lý, bao gồm hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp, quy tắc hoạt động, kế hoạch trả thưởng và chương trình đào tạo cơ bản rõ ràng, minh bạch và phù hợp với quy định của pháp luật về quản lý hoạt động kih doanh theo phương thức đa cấp. (CSPL: điểm d Khoản 1 Điều 8 Nghị định 137/2026/NĐ-CP).
- Đối với nhà đầu tư nước ngoài: Nghị định đặt ra yêu cầu bổ sung là phải có ít nhất 03 năm kinh nghiệm hoạt động liên tục trong lĩnh vực bán hàng đa cấp tại một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ khác, nhằm sàng lọc và đảm bảo chất lượng nhà đầu tư tham gia thị trường Việt Nam. (CSPL: điểm e Khoản 1 Điều 8 Nghị định 137/2026/NĐ-CP).
- Biểu mẫu áp dụng trong quản lý hoạt động bán hàng đa cấp: Nghị định đã ban hành hệ thống 23 biểu mẫu mới liên quan đến đăng ký, sửa đổi, thông báo và quản lý hoạt động bán hàng đa cấp tại Phụ lục I đính kèm theo Nghị định này, buộc doanh nghiệp phải cập nhật và sử dụng đúng theo quy định.
2. Tác động lớn nhất
Quy định mới đã làm gia tăng đáng kể rào cản gia nhập và yêu cầu duy trì hoạt động đối với doanh nghiệp bán hàng đa cấp, buộc các doanh nghiệp phải tăng cường năng lực tài chính thông qua nghĩa vụ ký quỹ, đồng thời đầu tư bài bản hơn vào hệ thống quản trị và cơ chế tuân thủ pháp luật.
Bên cạnh đó, việc chuẩn hóa các yếu tố như hợp đồng tham gia, quy tắc hoạt động và chương trình đào tạo góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường, từ đó thúc đẩy môi trường cạnh tranh lành mạnh và bền vững hơn. Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp chưa hoàn thiện về tổ chức doanh nghiệp và quy trình vận hành, những yêu cầu này có thể tạo ra áp lực đáng kể, đặc biệt trong giai đoạn chuyển tiếp giữa quy định cũ và quy định mới.
3. Rủi ro nếu không tuân thủ
- Nếu không đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định, doanh nghiệp có thể không đủ điều kiện để được cấp phép hoặc bị đình chỉ hoạt động bán hàng đa cấp, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì hoạt động kinh doanh.
- Việc không thực hiện ký quỹ hoặc không xây dựng đầy đủ hệ thống tài liệu như hợp đồng tham gia, quy tắc hoạt động, kế hoạch trả thưởng và chương trình đào tạo theo quy định có thể bị xem là hành vi vi phạm pháp luật, dẫn đến nguy cơ bị xử phạt hành chính.
- Trong giai đoạn chuyển tiếp, nếu doanh nghiệp không kịp thời hoàn thiện các điều kiện theo quy định mới, có thể không đáp ứng yêu cầu tiếp tục hoạt động, từ đó dẫn đến gián đoạn hoạt động kinh doanh và phát sinh rủi ro pháp lý liên quan.
4. Kế hoạch hành động đề xuất
- Doanh nghiệp cần khẩn trương rà soát toàn bộ điều kiện pháp lý và năng lực tài chính để đảm bảo đáp ứng yêu cầu ký quỹ theo quy định trước thời điểm Nghị định có hiệu lực.
- Chủ động xây dựng và hoàn thiện bộ tài liệu nội bộ gồm hợp đồng tham gia, quy tắc hoạt động, chương trình đào tạo và kế hoạch trả thưởng theo chuẩn mới, nhằm vừa đảm bảo tuân thủ pháp luật, vừa nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống.
- Cập nhật và áp dụng đúng hệ thống biểu mẫu mới trong quá trình đăng ký, sửa đổi và báo cáo hoạt động bán hàng đa cấp, hạn chế rủi ro sai sót và bị trả lại hồ sơ.
5. Lưu ý và khuyến nghị
- Thiết lập cơ chế kiểm soát nội bộ: Doanh nghiệp cần xây dựng và duy trì hệ thống kiểm soát nội bộ nhằm bảo đảm việc tuân thủ các điều kiện kinh doanh bán hàng đa cấp được thực hiện liên tục, nhất quán trong toàn bộ hoạt động. Đồng thời, cần chú trọng đào tạo, cập nhật kiến thức pháp luật mới cho đội ngũ nhân sự để giảm thiểu rủi ro vi phạm.
- Lưu ý đối với doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài: Doanh nghiệp cần đặc biệt rà soát và đảm bảo đáp ứng điều kiện về kinh nghiệm hoạt động đa cấp tại thị trường nước ngoài trước khi tham gia thị trường Việt Nam, tránh rủi ro không đủ điều kiện pháp lý.
- Tham vấn chuyên gia pháp lý: Trong quá trình triển khai, doanh nghiệp nên chủ động tham vấn ý kiến chuyên gia để đảm bảo việc áp dụng quy định được chính xác, đồng thời hạn chế các rủi ro pháp lý có thể phát sinh.
