Câu hỏi: “Tôi là đại diện của một tổ chức chứng nhận và kiểm định chất lượng hàng hóa. Nắm bắt xu hướng xuất khẩu sang thị trường Hồi giáo, công ty chúng tôi muốn đăng ký hoạt động cung cấp dịch vụ chứng nhận Halal cho các doanh nghiệp sản xuất. Xin hỏi theo quy định mới của Bộ Khoa học và Công nghệ, chúng tôi cần thực hiện các thủ tục gì, điều kiện nhân sự chuyên gia ra sao và có rủi ro nào nếu không tuân thủ đúng quy trình?”
Trả lời: Dưới đây là phần tư vấn chi tiết đối với quy định mới về thủ tục hành chính trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng (trọng tâm là hoạt động chứng nhận Halal) theo Quyết định 2432/QĐ-BKHCN (có hiệu lực từ ngày 15/05/2026):
1/ Nội dung chính: Quyết định 2432/QĐ-BKHCN ban hành khung thủ tục pháp lý chính thức cấp trung ương để quản lý các tổ chức muốn tham gia đánh giá, cấp chứng nhận Halal tại Việt Nam, bao gồm các điểm cốt lõi sau:
- Danh mục 04 thủ tục hành chính (TTHC) mới: Bộ KH&CN chính thức thiết lập 04 luồng thủ tục quản lý vòng đời của một tổ chức chứng nhận Halal, bao gồm: Cấp mới; Cấp sửa đổi, bổ sung; Cấp lại; và Thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động. (CSPL: Điều 1 và Phần I Phụ lục Quyết định 2432/QĐ-BKHCN).
- Điều kiện định lượng khắt khe về nhân sự Hồi giáo: Tổ chức chứng nhận bắt buộc phải có đủ số lượng chuyên gia đánh giá là người Hồi giáo, có hợp đồng lao động dài hạn và đáp ứng số ngày công kinh nghiệm thực tế. (CSPL: Mục 1 Phần II Phụ lục Quyết định 2432/2026/QĐ-BKHCN).
- Đa dạng cách thức nộp hồ sơ: Tổ chức có thể linh hoạt lựa chọn 03 phương thức nộp hồ sơ xin cấp phép để tối ưu hóa thời gian. (CSPL: Mục 1 Phần II Phụ lục Quyết định 2432/QĐ-BKHCN).
- Thời hạn xử lý và trả kết quả rõ ràng: Cơ quan nhà nước cam kết thời gian thẩm định nhanh chóng: 07 ngày làm việc đối với thủ tục cấp mới/sửa đổi bổ sung; 03 ngày làm việc đối với cấp lại và 05 ngày làm việc đối với thủ tục thu hồi. (CSPL: Mục 1, Mục 2, Mục 3 và Mục 4 Phần II Phụ lục Quyết định 2432/QĐ-BKHCN).
2/ Tác động lớn nhất: Quy định này tác động trực tiếp đến các tổ chức chứng nhận, phòng thử nghiệm và doanh nghiệp công nghệ hoạt động trong chuỗi cung ứng Halal. Các đơn vị này bắt buộc phải kiểm tra lại quy trình thủ tục mới liên quan đến công bố và chứng nhận chất lượng. Đặc biệt, đối với các sản phẩm đang bị kiểm soát chất lượng, doanh nghiệp phải cập nhật ngay lộ trình xin xác nhận, chứng nhận để đảm bảo không đứt gãy chuỗi lưu thông hàng hóa. (CSPL: Điều 1 và Phần I Phụ lục Quyết định 2432/QĐ-BKHCN).
3/ Rủi ro nếu không tuân thủ
- Không nhận diện thủ tục mới: Việc thiếu cập nhật danh mục TTHC mới sẽ dẫn đến rủi ro chuẩn bị thiếu hồ sơ pháp lý khi đưa hàng hóa vào lưu thông hoặc khi cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra chuyên ngành. Hồ sơ xin cấp phép sẽ bị cơ quan quản lý trả lại để bổ sung. (CSPL: Bước 2 Mục 1 Phần II Phụ lục Quyết định 2432/QĐ-BKHCN).
- Căn cứ nhầm thủ tục cũ: Nếu doanh nghiệp vẫn dùng biểu mẫu hoặc luồng quy trình cũ, hệ quả trực tiếp là sẽ bị chậm cấp chứng nhận đăng ký hoạt động Halal, từ đó làm đình trệ toàn bộ kế hoạch xuất nhập khẩu và bán hàng đối với các thị trường yêu cầu tiêu chuẩn này. (CSPL: Điều 2 Quyết định 2432/QĐ-BKHCN).
4/ Kế hoạch hành động đề xuất
- Rà soát lại toàn bộ danh mục sản phẩm, hàng hóa của doanh nghiệp đang chịu sự quản lý tiêu chuẩn đo lường chất lượng, đặc biệt là các sản phẩm định hướng xuất khẩu cần chứng nhận Halal.
- Cập nhật ngay bộ hồ sơ chứng nhận, kiểm định, thử nghiệm theo đúng danh mục TTHC mới ban hành (chuẩn hóa các đơn từ theo Mẫu 01, Mẫu 02, Mẫu 03, Mẫu 04) vào quy trình pháp lý nội bộ. (CSPL: Phần II Phụ lục Quyết định 2432/QĐ-BKHCN).
5/ Lưu ý và khuyến nghị dành cho khách hàng
- Tuân thủ tiêu chuẩn hệ thống quản lý chuyên biệt: Ngoài yếu tố nhân sự, pháp luật bắt buộc tổ chức chứng nhận phải áp dụng hệ thống quản lý theo chuẩn quốc gia TCVN 13888 hoặc tiêu chuẩn quốc tế tương đương. Doanh nghiệp cần hoàn thiện hệ thống này trước khi nộp hồ sơ xin cấp phép. (CSPL: Mục 1 Phần II Phụ lục Quyết định 2432/QĐ-BKHCN).
- Chú ý thời hạn nộp hồ sơ gia hạn và ngoại lệ bảo lưu nhân sự: Giấy chứng nhận có thời hạn, doanh nghiệp bắt buộc phải nộp hồ sơ gia hạn trước 60 ngày. Điểm có lợi là nếu chuyên gia đánh giá cũ không thay đổi, doanh nghiệp được quyền làm văn bản bảo lưu hồ sơ để giảm bớt giấy tờ phải nộp lại. (CSPL: Bước 2 Mục 1 Phần II Phụ lục Quyết định 2432/QĐ-BKHCN).
