Các phương thức giải quyết tranh chấp kinh doanh

Nội dung bài viết

Trong thế giới kinh doanh ngày nay, việc giải quyết tranh chấp kinh doanh là một khía cạnh quan trọng đối với sự ổn định và phát triển của các doanh nghiệp. Với sự hiểu biết sâu rộng về pháp luật kinh doanh, Công ty luật SBLAW cam kết đứng bên bạn để tìm ra những giải pháp pháp lý linh hoạt và hiệu quả nhất.

Có mấy phương thức giải quyết tranh chấp kinh doanh?

Có ba cách cơ bản để giải quyết tranh chấp kinh doanh, bao gồm Thương lượng, Hòa giải, Tòa án hoặc Trọng tài.

  • Thương lượng và hòa giải;
  • Giải quyết tranh chấp ngoài tòa thông qua quá trình tố tụng tại Tòa Án;
  • Giải quyết tranh chấp qua Trọng tài thương mại (hoặc Trọng tài quốc tế, được gọi chung là Trọng tài).
Các hình thức giải quyết tranh chấp kinh doanh
Các hình thức giải quyết tranh chấp kinh doanh

So sánh các phương thức giải quyết tranh chấp kinh doanh

Thương lượng, hòa giải

Là phương pháp giải quyết tranh chấp xuất hiện sớm nhất trong lịch sử xã hội loài người trên nhiều lĩnh vực, hòa giải là quá trình trong đó các bên tranh chấp thảo luận, đạt thoả thuận và tự nguyện thực hiện thoả thuận đó.

Ưu điểm

Ưu điểm của hòa giải bao gồm sự đơn giản, nhanh chóng và chi phí thấp nhất. Theo cách tiếp cận này, tất cả các bên tranh chấp đều có thể “thắng” mà không phải đối đầu trực tiếp, từ đó duy trì và củng cố quan hệ hợp tác giữa họ. Hơn nữa, hòa giải giúp bảo vệ các thông tin mật và uy tín kinh doanh của các bên, nhờ vào sự tự nguyện và thiện chí từ tất cả các bên liên quan.

Nhược điểm

Nếu quá trình hòa giải không thành công, không chỉ gây thêm chi phí mà còn có rủi ro khiến bên bị xâm phạm quyền lợi có thể mất quyền khởi kiện do thời hiệu khởi kiện đã hết (điều này thường xảy ra khi bên đối tác không có thiện chí, lợi dụng quá trình hòa giải để trì hoãn việc thực hiện nghĩa vụ của mình).

Các hình thức hòa giải:

Có ba hình thức tiếp cận hòa giải:

  • Các bên tranh chấp tự thực hiện quá trình hòa giải (bàn bạc) mà không cần sự hỗ trợ từ bên thứ ba.
  • Các bên tranh chấp thực hiện hòa giải với sự hỗ trợ của bên thứ ba, có thể là cá nhân, tổ chức hoặc cả Tòa án, Trọng tài.
  • Các bên quyết định thực hiện hòa giải trước khi đưa vụ án ra Tòa án hoặc Trọng tài, một phương pháp được gọi là hòa giải ngoài tố tụng.

Hòa giải có thể diễn ra tại Tòa án hoặc Trọng tài khi cả hai tổ chức này xem xét và giải quyết tranh chấp dựa trên đơn kiện của một bên, một quy trình được gọi là Hòa giải theo thủ tục tố tụng. Quyết định của Tòa án hoặc Trọng tài về sự thỏa thuận của các bên có giá trị cưỡng chế và có thể áp dụng đối với tất cả các bên liên quan. Trong trường hợp thương lượng và hòa giải không thành công, phương thức giải quyết tiếp theo thường là thông qua việc đưa vụ án ra xử lý tại Tòa án hoặc Trọng tài.

Phương thức giải quyết tranh chấp kinh doanh hoà giải và thương lượng
Phương thức giải quyết tranh chấp kinh doanh hoà giải và thương lượng

Giải quyết tranh chấp tại Tòa án

Giải quyết tranh chấp kinh doanh tại Tòa án là quá trình giải quyết mâu thuẫn tại cơ quan xét xử do Nhà nước tổ chức, tuân theo trình tự và thủ tục nghiêm ngặt. Theo phương thức này, bản án hoặc quyết định của Tòa án về vụ tranh chấp có thể được cưỡng chế thi hành nếu các bên tranh chấp không tuân thủ tự nguyện.

Điều kiện

Điều kiện để sử dụng phương thức này là khi tranh chấp không được giải quyết bằng trọng tài do các bên không có thoả thuận về quy trình trọng tài. Thỏa thuận trọng tài có thể được lập trước hoặc sau khi tranh chấp xảy ra.

Các tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của trọng tài bao gồm mâu thuẫn phát sinh trong hoạt động thương mại hoặc khi chỉ có một bên tham gia hoạt động thương mại. Ngoài ra, các mâu thuẫn khác giữa các bên, theo quy định của pháp luật, cũng có thể được giải quyết bằng phương thức của Trọng tài.

Ưu điểm

Tòa án, thực hiện nhiệm vụ giải quyết tranh chấp nhân danh Nhà nước, đồng nghĩa với việc quyết định của Toà án được đảm bảo thi hành thông qua Cơ quan thi hành án. Quá trình giải quyết đảm bảo sự chính xác, công bằng, khách quan và tuân thủ đúng với quy định pháp luật, có thể trải qua nhiều cấp xét xử.

Ở Việt Nam, chi phí giải quyết tranh chấp kinh tế tại Tòa án thường thấp hơn đáng kể so với việc sử dụng Trọng tài thương mại hoặc Trọng tài quốc tế.

Nhược điểm

Các bên phải nghiêm túc tuân thủ các quy định thủ tục tố tụng, đặc biệt là những quy định mang tính chất hình thức. Quá trình xét xử công khai tại Tòa có thể tác động đến uy tín hoặc mức độ bảo mật kinh doanh của các bên liên quan. Mặc dù nguyên tắc xét xử nhiều cấp đảm bảo tính chính xác và công bằng của quyết định từ Tòa án, nhưng lại có thể làm trì hoãn vụ án, đưa vào chuỗi xử lý lặp lại, điều này có thể đưa đến tình trạng bất lợi cho các bên tranh chấp.

Giải quyết tranh chấp tại Tòa án
Giải quyết tranh chấp tại Tòa án

Giải quyết tranh chấp tại Trọng tài thương mại

Giải quyết mâu thuẫn kinh doanh tại Trọng tài thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp mà các bên tham gia thoả thuận và tiến hành theo trình tự tố tụng Trọng tài thương mại.

Điều kiện

Điều kiện để sử dụng phương thức này là khi tranh chấp không được giải quyết tại Tòa án, trừ khi có sự thoả thuận trước đó về việc sử dụng Trọng tài. Các loại tranh chấp mà Trọng tài thương mại có thẩm quyền giải quyết bao gồm:

  • Các mâu thuẫn liên quan đến hợp đồng kinh doanh giữa các doanh nghiệp có mục đích lợi nhuận.
  • Các tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ với mục đích lợi nhuận.
  • Mâu thuẫn giữa doanh nghiệp (công ty) và các thành viên của doanh nghiệp, giữa các thành viên của doanh nghiệp với nhau, liên quan đến việc thành lập, hoạt động, tổ chức nội bộ, tái cấu trúc hoặc giải thể doanh nghiệp.

Ưu điểm

  • Thủ tục trọng tài đơn giản và nhanh chóng, cho phép các bên linh động về thời gian và địa điểm giải quyết tranh chấp mà không phải trải qua nhiều cấp xét xử (Quyết định của Trọng tài có hiệu lực thi hành ngay).
  • Quá trình chỉ định trọng tài viên và thành lập Hội đồng trọng tài giúp các bên chọn lựa được những trọng tài viên có kinh nghiệm, chuyên sâu và am hiểu về vấn đề tranh chấp.
  • Nguyên tắc xét xử không công khai của trọng tài tạo điều kiện cho các bên giữ được uy tín kinh doanh, giảm áp lực từ sự quan sát công khai.
  • Trọng tài xử lý vụ án nhân danh ý chí của các bên, không nhân danh Nhà nước, điều này làm cho phương thức trọng tài trở nên rất phù hợp để giải quyết các tranh chấp có yếu tố nước ngoài.

Nhược điểm

  • Trọng tài tuyên án ngay sau một cấp xét xử duy nhất, điều này có thể làm tăng khả năng quyết định không chính xác và tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại cho một trong các bên tranh chấp.
  • Hiện nay, tại Việt Nam, chi phí để giải quyết tranh chấp kinh doanh thông qua trọng tài khá lớn, điều này không phù hợp đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
  • Khi không có thoả thuận trọng tài trong hợp đồng để giải quyết tranh chấp kinh doanh, trong tình huống xảy ra mâu thuẫn, trọng tài sẽ không có thẩm quyền để giải quyết vụ án.
  • So với Quyết định và bản án của Tòa án, quyết định của Trọng tài thường không có giá trị thi hành cao.
Giải quyết tranh chấp tại Trọng tài thương mại
Giải quyết tranh chấp tại Trọng tài thương mại

Với tận tâm và sự chuyên nghiệp, tôi tin rằng sự hòa giải thông minh và kỹ thuật là chìa khóa để đảm bảo quyền lợi và bền vững cho doanh nghiệp của bạn. Nếu quý khách có nhu cầu về luật sư giải quyết tranh chấp kinh doanh vui lòng liên hệ ngay đến SBLAW. Các luật sư giỏi nhất của chúng tôi sẽ tư vấn trực tiếp và đưa ra các giải pháp tốt nhất cho bạn.

5/5 (1 Review)

Bài viết liên quan