Câu hỏi: Tôi đang kinh doanh theo mô hình hộ kinh doanh và doanh thu dự kiến đã đạt hoặc sẽ từ 04 đến 06 tỷ đồng mỗi năm. Tôi băn khoăn liệu có nên chuyển sang mô hình công ty để phù hợp với chính sách thuế và yêu cầu quản lý ngày càng chặt chẽ hay không. Nếu nên chuyển, tôi cần cân nhắc những điểm nào về nghĩa vụ thuế, chế độ kế toán và rủi ro pháp lý, và trong hai loại hình phổ biến là công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần thì loại hình nào phù hợp hơn với nhu cầu vận hành và kế hoạch huy động vốn?
Trả lời:
Khi hộ kinh doanh đạt ngưỡng doanh thu từ 3 tỷ đồng trở lên, nghĩa vụ thuế đối với hoạt động kinh doanh được áp dụng theo khung tương ứng và cách quản lý thuế, kế toán có xu hướng tiệm cận mô hình doanh nghiệp. Vì vậy, việc chuyển đổi mô hình cần được xem xét đồng thời trên ba trục: cách tính thuế, mức độ tuân thủ kế toán hóa đơn chứng từ, và cơ chế hạn chế rủi ro pháp lý khi mở rộng quy mô.
(CSPL: Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025).
- Vì sao hộ kinh doanh doanh thu từ 3 tỷ đồng trở lên nên cân nhắc chuyển sang công ty
Khi vượt ngưỡng 3 tỷ đồng, hộ kinh doanh theo nội dung nghiên cứu không còn áp dụng phương pháp khoán mà phải tính thuế theo phương pháp khấu trừ, với mức thuế suất 17% hoặc 20% trên lợi nhuận, tương đương mức áp dụng cho doanh nghiệp.
Nghĩa vụ tuân thủ gần như doanh nghiệp, gồm sử dụng hóa đơn điện tử, ghi nhận sổ sách kế toán, vận hành tài khoản riêng cho hoạt động kinh doanh và khả năng bị kiểm tra thường xuyên bởi cơ quan thuế.
Trong khi đó, hộ kinh doanh không có đầy đủ cơ chế như chuyển lỗ giữa các năm và không có tư cách pháp nhân độc lập để khoanh vùng rủi ro, nên khi quy mô đã lớn, mô hình công ty thường bền vững hơn về quản trị và rủi ro pháp lý.
(Căn cứ theo Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025).
- Lợi ích thực tiễn khi chuyển sang mô hình công ty ở giai đoạn doanh thu từ 3 tỷ đồng trở lên
Chuyển sang công ty giúp hợp thức hóa quy mô hoạt động và tạo cơ sở vận hành theo cơ chế doanh nghiệp, qua đó giảm rủi ro pháp lý do tách bạch trách nhiệm và chuẩn hóa quản trị nội bộ theo hướng rõ ràng hơn so với hộ kinh doanh.
Qua đó, doanh nghiệp có thể tận dụng chính sách hỗ trợ dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là ưu đãi miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu, nếu đáp ứng điều kiện áp dụng theo các nghị quyết được trích dẫn.
(Căn cứ theo Mục III Nghị quyết 68-NQ/TW và khoản 4 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15.)
- Tiêu chí chọn công ty trách nhiệm hữu hạn hay công ty cổ phần khi chuyển đổi
Việc chọn loại hình nên dựa vào quy mô góp vốn, nhu cầu huy động vốn và mức độ kiểm soát mà chủ sở hữu muốn duy trì trong quá trình vận hành.
Nếu ưu tiên cơ cấu sở hữu gọn, nhóm góp vốn nhỏ và cần kiểm soát chặt thành viên tham gia, công ty trách nhiệm hữu hạn thường phù hợp hơn. Vì thành viên chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn góp, quản trị và điều hành thường đơn giản hơn do số người tham gia hạn chế. Tuy nhiên, số lượng thành viên bị giới hạn tối đa 50 người, khả năng huy động vốn thường hạn chế hơn vì không có cơ chế phát hành cổ phần, và việc chuyển nhượng phần vốn góp bị kiểm soát chặt, thường phải ưu tiên chào bán cho thành viên hiện hữu. Nghĩa vụ báo cáo và yêu cầu công khai thông tin cũng ít hơn, nên mức độ bảo mật thông tin kinh doanh thường cao hơn.
Nếu có định hướng mở rộng quy mô nhanh, cần nhiều nhà đầu tư và muốn tăng khả năng huy động vốn, công ty cổ phần thường là lựa chọn phù hợp hơn. Vì cổ đông chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi số vốn đã góp, số lượng cổ đông không bị giới hạn (tối thiểu 3 cổ đông), và có cơ chế phát hành cổ phần để thu hút thêm nhà đầu tư mới. Việc chuyển nhượng cổ phần nhìn chung tương đối thuận lợi, tạo tính linh hoạt cho dòng vốn. Đổi lại, mô hình này thường đòi hỏi quản trị phức tạp hơn do số lượng cổ đông có thể lớn, đồng thời yêu cầu cao hơn về báo cáo và công khai thông tin cho cổ đông.
(Căn cứ theo Luật Doanh nghiệp 2020).
