Luật sư Nguyễn Thanh Hà từ SBLAW trả lời cơ quan truyền thông về Ý nghĩa sâu sắc và dấu ấn nổi bật mà cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031.
Câu hỏi: Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã diễn ra thành công tốt đẹp. Chuyên gia nhìn nhận như thế nào về ý nghĩa sâu sắc và dấu ấn nổi bật mà cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã tạo ra đối với tiến trình phát triển đất nước trong giai đoạn mới?
Trả lời: Tại Hội nghị toàn quốc triển khai công tác bầu cử, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Mỗi cuộc bầu cử đều là dấu mốc quan trọng, gắn liền với nhiệm vụ cách mạng của dân tộc, tiếp nối mạch nguồn dân chủ của đất nước và khẳng định sức mạnh đại đoàn kết dân tộc”. Thấm nhuần tinh thần đó, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 không chỉ dừng lại ở một sự kiện chính trị thuần túy, mà còn là “phát súng lệnh” cho giai đoạn bứt phá của đất nước với những ý nghĩa sâu sắc:
- Sự chuyển giao và kế thừa mang tính thời đại: Cuộc bầu cử là lời khẳng định niềm tin tuyệt đối của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng trước những biến động phức tạp của thế giới. Dấu ấn nổi bật nằm ở chiến lược trẻ hóa đội ngũ đại biểu, đảm bảo sự kết hợp hài hòa giữa sức trẻ nhiệt huyết và tính tinh hoa, chuyên nghiệp trong quản trị quốc gia.
- Bước tiến mới trong tiến trình dân chủ: Tỷ lệ cử tri đi bầu cao kỷ lục cùng sự minh bạch, chặt chẽ trong công tác hiệp thương là minh chứng cho ý thức chính trị ngày càng cao của nhân dân. Đây chính là nền tảng vững chắc để hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao trong tương lai gần.
Có thể khẳng định, thành công của cuộc bầu cử là biểu hiện sinh động nhất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, nơi quyền làm chủ của người dân được tôn trọng và phát huy tối đa. Đó không chỉ là sự kết tinh của lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm, mà còn là tiền đề vững chắc để đất nước vững vàng trên con đường đổi mới, hội nhập và phát triển bền vững.
Câu hỏi: Chuyên gia cảm nhận như thế nào về kỳ vọng và niềm tin mà cử tri đã gửi gắm qua từng lá phiếu, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao chất lượng điều hành đang ngày càng cấp thiết? Theo ông, nhiệm kỳ này cần ưu tiên những đột phá nào để đáp ứng kỳ vọng đó?
Trả lời: Nhìn vào kết quả cuộc bầu cử với tỷ lệ cử tri đi bầu lên tới 99,68%, chúng ta không chỉ thấy một con số thống kê ấn tượng, mà điều đó còn phản ánh niềm tin chiến lược và sự đồng thuận sâu sắc giữa “ý Đảng - lòng Dân”. Cảm nhận về kỳ vọng này có thể đúc kết qua 3 khía cạnh trọng tâm:
Thứ nhất, niềm tin có cơ sở và mang tính kế thừa: Cử tri đi bỏ phiếu với tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm và phấn khởi vì niềm tin của họ đã được bồi đắp qua một quá trình đổi mới thực chất. Đó là niềm tin được hình thành từ nỗ lực xây dựng Nhà nước pháp quyền, từ quyết tâm chỉnh đốn Đảng, phòng chống tham nhũng, lãng phí và việc khẳng định vai trò chủ thể của Nhân dân trong mọi quyết sách lớn. Khi thế giới còn nhiều biến động và bất ổn, sự đồng thuận xã hội này chính là giá trị đặc biệt quý báu, tạo điểm tựa tinh thần vững vàng cho đất nước.
Thứ hai, kỳ vọng vào sự chuyển đổi phương thức quản trị: Lá phiếu lần này mang theo mong muốn về một sự thay đổi mạnh mẽ trong cách thức vận hành bộ máy. Cử tri không chỉ bầu chọn "người đại diện" mà thực chất đang gửi gắm niềm tin vào một hệ thống quản trị hiện đại. Họ kỳ vọng vào việc ứng dụng công nghệ, dữ liệu dân cư và chuyển đổi số để nâng cao tính minh bạch, chính xác và công bằng. Việc hiện đại hóa này không phải để phô trương kỹ thuật, mà để thực quyền làm chủ của Nhân dân được thực thi thuận lợi và hiệu quả nhất.
Thứ ba, sức ép và động lực cho những hành động cụ thể: Sự kỳ vọng của người dân thể hiện rất rõ ràng qua mong muốn đất nước phát triển bứt phá, đời sống đầy đủ và hạnh phúc hơn. Cử tri đòi hỏi các đại biểu và cơ quan nhà nước (từ Chính phủ, Tòa án đến Viện Kiểm sát) phải hành động nhanh hơn, chính xác hơn và bám sát thực tiễn hơn. Họ chờ đợi những quyết sách chạm đến các vấn đề sát sườn: từ môi trường đầu tư minh bạch đến việc nâng cao chất lượng dịch vụ công, tháo gỡ triệt để những rào cản phiền hà cho người dân và doanh nghiệp.
Tóm lại, niềm tin của cử tri trong nhiệm kỳ này gắn liền với áp lực thực tiễn. Tỷ lệ tín nhiệm cao mà các đại biểu nhận được chính là “mệnh lệnh” từ nhân dân, yêu cầu bộ máy lãnh đạo phải chuyển hóa niềm tin thành những chuyển biến rõ rệt và giá trị thực tế cho đời sống xã hội.
Thiết nghĩ, để đáp ứng sự kỳ vọng và áp lực tích cực từ nhân dân, nhiệm kỳ này cần thực hiện 3 đột phá chiến lược:
- Đột phá thể chế và quản trị: Rà soát, tháo gỡ triệt để các "điểm nghẽn" pháp lý. Luật pháp phải đóng vai trò kiến tạo phát triển, giúp bộ máy vận hành nhanh hơn, hiệu quả và trách nhiệm hơn.
- Đột phá công nghệ và dữ liệu: Tận dụng dữ liệu dân cư và chuyển đổi số để hiện đại hóa quản trị quốc gia. Công nghệ phải phục vụ người dân tốt hơn, nâng cao tính công khai, minh bạch và chính xác trong mọi hoạt động điều hành.
- Đột phá về môi trường kinh doanh: Tập trung tạo ra những chuyển biến rõ rệt trong việc hỗ trợ doanh nghiệp, lấy sự hài lòng và thành công của người dân, doanh nghiệp làm thước đo năng lực của bộ máy chính quyền.
Câu hỏi: Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI được tổ chức ngay sau thành công của cuộc bầu cử, thể hiện tinh thần khẩn trương, quyết liệt “vào việc ngay”. Ông đánh giá như thế nào về khí thế này, cũng như ý nghĩa của kỳ họp đầu tiên trong việc hiện thực hóa thông điệp của Tổng Bí thư Tô Lâm rằng “lá phiếu của cử tri phải được tiếp nối bằng chất lượng lập pháp, hiệu lực giám sát và những quyết sách đúng đắn, kịp thời”?
Trả lời:
- Đánh giá về khí thế “vào việc ngay”
Khí thế này phản ánh một tư duy quản trị mới: Quyết liệt, thực chất và không có thời gian chờ đợi. Trong kỷ nguyên số và cuộc đua phát triển toàn cầu, sự chậm trễ trong ban hành chính sách chính là một loại lãng phí cơ hội cực lớn. Việc "vào việc ngay" cho thấy các cơ quan dân cử và hành pháp đã thấu hiểu sâu sắc áp lực từ thực tiễn và mong mỏi của cử tri.
Đây là sự chuyển dịch từ giai đoạn chuẩn bị sang giai đoạn bứt phá. Tinh thần này tạo ra một luồng sinh khí mới, lan tỏa từ Trung ương đến địa phương, giúp bộ máy vận hành thông suốt ngay từ những ngày đầu nhiệm kỳ.
- Ý nghĩa việc hiện thực hóa thông điệp của Tổng Bí thư Tô Lâm
Thông điệp: "Mỗi cuộc bầu cử là dấu mốc quan trọng... tiếp nối mạch nguồn dân chủ" và yêu cầu "Lá phiếu của cử tri phải được tiếp nối bằng chất lượng lập pháp, hiệu lực giám sát" chính là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của nhiệm kỳ XVI. Việc hiện thực hóa thông điệp này mang 3 ý nghĩa quyết định:
Thứ nhất, nâng tầm chất lượng lập pháp:
Khác với thông lệ của nhiều nhiệm kỳ trước đây, Quốc hội khóa XVI đã tạo ra một dấu ấn đặc biệt ngay từ kỳ họp đầu tiên khi xem xét và thông qua tới 8 dự án luật cùng 1 nghị quyết quy phạm pháp luật. Việc bắt tay ngay vào công tác lập pháp với phạm vi rộng và nhiều nội dung mang tính nền tảng đã gửi đi một thông điệp vô cùng mạnh mẽ: Khẩn trương, quyết liệt, không chờ đợi và tuyệt đối không tạo ra "độ trễ" về chính sách.
Tinh thần này khẳng định rằng công tác làm luật không được phép dừng lại ở những quy định mang tính hình thức hay "vọng văn" trên giấy tờ. Ngược lại, luật pháp trong nhiệm kỳ mới phải mang tính kiến tạo phát triển, đồng thời khởi động một tư duy lập pháp hoàn toàn mới cho cả giai đoạn 2026 - 2031. Tư duy đó xác định rõ:
- Lấy yêu cầu phát triển làm trung tâm để dẫn dắt các quy định pháp luật;
- Lấy hiệu quả thực thi làm thước đo năng lực của bộ máy;
- Lấy quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp làm mục tiêu phục vụ cao nhất. Sự thay đổi mang tính bước ngoặt này không chỉ giúp tháo gỡ các điểm nghẽn nguồn lực mà còn góp phần hiện thực hóa niềm tin của cử tri, đưa các chính sách đi thẳng vào cuộc sống một cách nhanh chóng và thực chất hơn.
Thứ hai, nâng cao hiệu lực giám sát:
Việc xác lập Chương trình giám sát ngay từ đầu nhiệm kỳ thể hiện tư duy quản trị chủ động và bài bản. Theo tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, ý nghĩa cốt lõi của hoạt động này không chỉ dừng lại ở đánh giá hậu kiểm mà phải "phát hiện sớm" các điểm nghẽn thể chế và bất cập trong tổ chức thực hiện. Giám sát trong nhiệm kỳ mới mang trọng trách đi đến tận cùng vấn đề, không né tránh những "mảng tối" hay việc khó, nhằm bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh và thống nhất.
Thứ ba, khẳng định vai trò chủ thể của Nhân dân: Khi các quyết sách chạm được đến những vấn đề sát sườn như dịch vụ công, môi trường đầu tư và an sinh xã hội, đó chính là lúc quyền làm chủ của Nhân dân được thực thi thực chất nhất. Việc tận dụng dữ liệu dân cư và công nghệ không chỉ để hiện đại hóa quy trình mà cốt yếu là để bộ máy phục vụ người dân tốt hơn, minh bạch hơn.
Khí thế “Vào việc ngay” cùng việc hiện thực hóa các thông điệp chỉ đạo chiến lược đã minh chứng rằng: Thành công của cuộc bầu cử khóa XVI không chỉ nằm ở những con số cử tri đi bầu kỷ lục, mà nằm ở trách nhiệm và hành động của những người trúng cử. Đây chính là điểm tựa để đất nước bước vào giai đoạn bứt phá với một tâm thế tự tin, vững vàng trong kỷ nguyên mới.
Xin cảm ơn chuyên gia!
