Câu hỏi: Hai vợ chồng tôi đã ly hôn, Tòa tuyên tôi được quyền trực tiếp nuôi con, bố cấp dưỡng và thăm nom cuối tuần. Tuần trước chồng cũ đã lợi dụng quyền thăm nom để đón con đi rồi cố tình giữ con lại, cắt đứt liên lạc và thay đổi chỗ ở nhằm ngăn cản tôi tiếp cận cháu. Hiện tại, dù tôi đã tìm được nơi ở của người chồng nhưng người chồng kiên quyết không giao trả con và tuyên bố sẽ khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con. Cho tôi hỏi chồng cũ tôi có được quyền yêu cầu thay đổi quyền nuôi con không? Tôi nên làm thế nào để đòi lại con?
Trả lời
Theo quy định tại Điều 82 Luật Hôn nhân, gia đình năm 2014, cha, mẹ không trực tiếp nuôi con thì sau khi ly hôn họ có những quyền, nghĩa vụ sau đây:
- Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ tôn trọng quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi.
- Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.
- Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.
- Cha, mẹ không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trởhoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của người đó.
Đồng thời, tại Điều 83 của Luật Hôn nhân, gia đình năm 2014 cũng quy định rằng cha, mẹ trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu người không trực tiếp nuôi con thực hiện các nghĩa vụ theo quy định tại Điều 82 nêu trên cũng như yêu cầu người không trực tiếp nuôi con cùng các thành viên gia đình tôn trọng quyền được nuôi con của mình.
Từ thông tin mà bạn cung cấp, có thể việc chồng cũ tự ý giữ con, thay đổi chỗ ở và cắt đứt liên lạc là hành vi lạm dụng quyền thăm nom, vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ tôn trọng quyền nuôi dưỡng của bạn. Đây chính là căn cứ để Tòa án có thể xem xét hạn chế quyền thăm nom của người cha trong tương lai nếu bạn có yêu cầu. Ngoài ra, hành vi ngăn cản quyền chăm sóc, nuôi dưỡng con còn có thể bị xử phạt hành chính từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng theo điểm c khoản 1 Điều 40 Nghị định 282/2025/NĐ-CP.
Đối với vấn đề yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn, tại Điều 84 Luật Hôn nhân, gia đình năm 2014 có quy định rằng việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:
- Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;
- Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
Ngoài ra, việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.
Do đó, khi chồng cũ của bạn muốn yêu cầu thay đổi quyền nuôi con thì phải có căn cứ chứng minh bạn không còn đủ khả năng về thu nhập, chỗ ở hoặc đạo đức, đồng thời còn phải xem xét nguyện vọng của con. Việc chồng cũ có điều kiện kinh tế tốt hơn không phải là căn cứ duy nhất để tước quyền nuôi con.
Tóm lại, trong trường hợp này, trước hết bạn nên ưu tiên thương lượng và hòa giải để giải quyết vấn đề nhằm hạn chế phát sinh tranh chấp và bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho con.
Trường hợp chồng cũ của bạn vẫn không hợp tác và tiếp tục có hành vi ngăn cản việc chăm sóc, nuôi dưỡng con, bạn nên thực hiện các bước sau:
(i) Lập vi bằng ghi nhận hành vi cản trở việc chăm sóc con để làm chứng cứ hợp pháp;
(ii) Nộp đơn phản ánh/khiếu nại kèm theo các tài liệu, chứng cứ chứng minh việc bạn bị cản trở trong quá trình chăm sóc con đến UBND xã/phường có thẩm quyền, nhằm đề nghị xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi ngăn cản quyền nuôi con theo quy định tại khoản 1 Điều 54 Nghị định 282/2025/NĐ-CP;
(iii) Đồng thời, trong trường hợp hành vi cản trở diễn ra thường xuyên, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của con, bạn có thể nộp đơn yêu cầu Tòa án xem xét ra quyết định hạn chế quyền thăm nom của người cha theo quy định của pháp luật..
Tham khảo tư vấn : Dịch vụ Hôn nhân và gia đình
