Luật sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch công ty luật SBLAW đã có nhận định về Kỳ vọng gì khi trung tâm tài chính quốc tế có toà án chuyên biệt và trung tâm trọng tài quốc tế thông qua bài phỏng vấn trên báo đầu tư.
Trong Trung tâm tài chính quốc tế có toà án chuyên biệt và trung tâm trọng tài quốc tế. Ông kỳ vọng mô hình nào để phù hợp với Việt Nam hiện nay?
Trả lời:
Việc hình thành tòa án chuyên biệt và trung tâm trọng tài quốc tế trong Trung tâm tài chính quốc tế là một bước đi mang tính chiến lược, bởi niềm tin của nhà đầu tư không chỉ đến từ ưu đãi thuế hay thủ tục nhanh, mà đến từ khả năng giải quyết tranh chấp công bằng, độc lập và hiệu quả.
Trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, mô hình phù hợp nhất là sự kết hợp giữa tòa án chuyên trách và trọng tài quốc tế, trong đó trọng tài đóng vai trò trung tâm, còn tòa án giữ vai trò hỗ trợ và bảo đảm thi hành. Mô hình này phù hợp với Luật Trọng tài thương mại 2010, đặc biệt là các quy định tại Điều 6 và Điều 7 về nguyên tắc tôn trọng thỏa thuận trọng tài và hạn chế sự can thiệp của tòa án.
Cụ thể, Trung tâm tài chính quốc tế nên cho phép thành lập trung tâm trọng tài theo chuẩn quốc tế, áp dụng linh hoạt luật áp dụng, ngôn ngữ tố tụng và có sự tham gia của trọng tài viên nước ngoài. Đồng thời, cần có tòa án chuyên trách trong hệ thống Tòa án nhân dân để giải quyết các vấn đề như: công nhận và cho thi hành phán quyết trọng tài, áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, hoặc xử lý các tranh chấp không có thỏa thuận trọng tài.
Cách tiếp cận này vừa phù hợp với điều kiện thể chế hiện tại của Việt Nam, vừa tránh được cú sốc thể chế nếu xây dựng ngay một “tòa án hoàn toàn độc lập” theo mô hình common law. Quan trọng hơn, nó giúp Việt Nam từng bước xây dựng uy tín pháp lý, tạo niềm tin cho nhà đầu tư quốc tế rằng tranh chấp của họ sẽ được giải quyết theo các chuẩn mực quen thuộc, minh bạch và có thể dự đoán.
