Ngày 25/06/2026, Trường Đại học Đại Nam đã tổ chức thành công Tọa đàm khoa học với chủ đề “Án lệ trong hệ thống pháp luật Việt Nam: Lý luận và thực tiễn”. Sự kiện quy tụ đông đảo các chuyên gia pháp lý, nhà khoa học, giảng viên và sinh viên ngành Luật tham gia thảo luận về một trong những định hướng cải cách tư pháp quan trọng nhất hiện nay.
Là một chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm thực chiến trên thương trường và tòa án, Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch Công ty Luật SBLAW – đã vinh dự được mời tham gia và trình bày bài tham luận mang tính thực tiễn cao: “Áp dụng án lệ trong tranh tụng của Luật sư”. Bài chia sẻ của ông đã nhận được sự quan tâm lớn và mở ra nhiều góc nhìn mới mẻ cho hội thảo.
1. Án lệ – Vũ khí pháp lý sắc bén nhưng còn “khiêm tốn” về số lượng
Mở đầu bài tham luận, Luật sư Nguyễn Thanh Hà khẳng định án lệ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong hệ thống pháp luật hiện đại. Đối với luật sư, án lệ không chỉ là công cụ để lập luận, thuyết phục Hội đồng xét xử mà còn giúp dự đoán trước kết quả vụ kiện, từ đó định hướng chiến lược bảo vệ quyền lợi tối ưu cho khách hàng.
Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực trạng áp dụng tại Việt Nam, Chủ tịch SBLAW thẳng thắn chỉ ra hai rào cản lớn:
-
Số lượng án lệ còn quá ít: Tính đến năm 2026, số lượng án lệ được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao công bố và thông qua vẫn còn khá khiêm tốn so với dòng chảy tranh chấp đa dạng trong thực tế, mới chỉ có 80 án lệ được công bố và 72 án lệ có hiệu lực.
-
Khoảng trống pháp lý lớn: Nhiều lĩnh vực kinh tế – xã hội mới, đặc biệt là các tranh chấp phức tạp liên quan đến công nghệ, sở hữu trí tuệ, thương mại điện tử hoặc các giao dịch tài chính phái sinh hầu như chưa có án lệ để soi chiếu. điều này gây không ít khó khăn cho các luật sư khi xây dựng hồ sơ tranh tụng.
“Chúng ta có một thực tế là đời sống pháp lý thay đổi rất nhanh, nhưng tốc độ ban hành án lệ chưa theo kịp. Nhiều khi luật sư và thẩm phán đều rơi vào trạng thái ‘dò đá qua sông’ vì thiếu các án lệ mang tính chuẩn mực cho các tình huống tranh chấp mới.” – Luật sư Nguyễn Thanh Hà chia sẻ.
2. Đề xuất giải pháp: Cần sự chủ động “hiến kế” từ đội ngũ Luật sư
Để đưa án lệ thực sự trở thành một nguồn luật sống động và hiệu quả, Luật sư Nguyễn Thanh Hà đã đưa ra những kiến nghị mang tính đột phá:
Mở rộng quy mô và tăng tốc độ ban hành án lệ
Cơ quan có thẩm quyền cần đẩy mạnh việc rà soát các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật có tính chuẩn mực, tổng kết thực tiễn xét xử để ban hành thêm nhiều án lệ chất lượng, phủ đều các lĩnh vực, đặc biệt là kinh doanh thương mại và dân sự.
Luật sư không chỉ là người áp dụng, mà phải là người tạo ra án lệ
Thay vì thụ động chờ đợi các bản án được công bố, Luật sư Thanh Hà kêu gọi cộng đồng luật sư Việt Nam cần chủ động phát hiện, đề xuất các bản án xuất sắc, có tính định hướng để phát triển thành án lệ.
Chính các luật sư tranh tụng – những người trực tiếp cọ xát với hồ sơ vụ án – là người hiểu rõ nhất bản án nào mang tính giải quyết nút thắt pháp lý và xứng đáng trở thành khuôn mẫu cho các vụ án tương tự sau này.
Kết luận
Bài tham luận của Luật sư Nguyễn Thanh Hà tại Đại học Đại Nam không chỉ dừng lại ở việc phân tích lý luận mà đã chạm đúng vào “hơi thở” của thực tiễn xét xử. Lời kêu gọi nâng cao số lượng án lệ và phát huy vai trò chủ động của luật sư trong việc xây dựng nguồn án lệ đã mở ra một diễn đàn thảo luận sôi nổi tại tòa đàm.
Sự tham gia và đóng góp tích cực của Luật sư Nguyễn Thanh Hà một lần nữa khẳng định vị thế và trách nhiệm xã hội của SBLAW trong việc đồng hành cùng tiến trình cải cách tư pháp, góp phần xây dựng một hệ thống pháp luật Việt Nam ngày càng hoàn thiện, minh bạch và tiến bộ.
Một số hình ảnh nổi bật của Luật sư Nguyễn Thanh Hà tại buổi Tọa đàm:
